Heupgewrigte ondergaan slytasie (“wear and tear”) of osteoartritis met toenemende ouderdom. Sodoende verdun en verweer die gladde kraakbeen bedekking en die onderliggende been word ontbloot. Kontak van been op been in gewrigte veroorsaak pyn en swelling, veral met aktiwiteit. Voorafgaande trauma, infeksie of inflammatoriese siektes kan dan lei tot vervroegde verwering of artritis van gewrigte.
Wanneer die pyn die pasient se normale loop, werk of ander alledaagse aktiwiteite inperk, raak dit problematies. Simptome kan vir kort tussenposes medies beheer word met veral anti-inflammatoriese medikasie, maar die meeste pasiënte sal voorts verdere behandeling benodig in die vorm van ‘n heupvervanging.
Met ‘n heupvervanging word die ou artritiese femurkop verwyder en ‘n stam met ‘n nuwe kop van metaal of keramiek word ingeplaas. Terselfdertyd word die “potjie” of asetabulum ook vervang met ‘n polietileen (plastiek) of keramiek voering. Die tendens is deesdae om die heupe in te plaas sonder sement maar in baie ouer pasiënte word die prosteses met beensement fikseer.
Die slegste komplikasie met vervangings is infeksie, hetsy vroeg of laat.Die insidensie is gelukkig laag (<0.5%) maar veelvuldige toetse word pre-operatief uitgevoer om ‘n moontlike infektiewe fokus te identifiseer en behandel. Bloedverdunnings middels soos Disprin/Ecotrin moet 3-5 dae voor die operasie gestaak word. Vra u geneesheer hieroor as u onseker is. Pasiente word dan die dag voor die operasie in die hospitaal opgeneem.
Post-operatief bly pasiënte vir 4-5 dae in die hospitaal totdat hul goed stap. Dit sluit gewoonlik 1 aand in hoë sorg eenheid in. Mobilisasie begin op dag 1 post-operatief en sluit ondersteuning met krukke of loopraam vir 4-6 weke in. ‘n Fisioterapeut sal met mobilisasie help in die hospitaal. Dreineringsbuise word gewoonlik op dag 1 verwyder en die intraveneuse infusie op dag 2. Die wond word geheg met oplosbare steke onder die vel. Dit word verkies dat die pasiënte vir die eerste 4-6 weke stort eerder as bad, indien moontlik. Die pasiënt kan gewoonlik self begin bestuur na 6 weke. Kontak u geneesheer onmiddellik as die chirurgiese wond post-operatief meer begin dreineer of seerder word. Pasiënte word gewoonlik op 2 weke en 6 weke post-operatief opgevolg en dan 6 – 12 maandeliks.
Pasiente het vir 6 weke ‘n verhoogde kans vir bloedklont vorming . Dit veroorsaak erge swelling en pyn in die been wat nie verbeter met elevasie en medikasie nie. Bewysde DVT moet dan behandel word. Voorsorgmaatreëls sluit dan vroeë mobilisasie, Clexane subkutaan in hospitaal, DVT kouse vir 4-6 weke en Pradaxa/Xarelto bloedverdunnings middels vir 2-4 weke soos voorgeskryf.
Met heupvervangings is daar ‘n gevaar van dislokasie veral eerste 6 weke.
Na 6 weke is die gevaar van dislokasie kleiner maar dit word aanbeveel dat die pasiënt altyd versigtig moet wees.
Daar is ‘n wesenlike gevaar van beenlengte verskille post-operatief. Die meeste word goed getolereer of hanteer met skoen insetsels, maar soms is chirurgie nodig vir herstel alhoewel skaars.
Antibiotika moet geneem word voor enige toekomstige chirurgiese prosedures, veral tandheelkundige en urogenitale prosedures. Dit behels 1 dosis antibiotika 1 uur voor prosedure bv. Augmentin 1 g of Klindamisien 600mg vir Penisillien allergie. Kontak u geneesheer vooraf.
Daar sal tot op ‘n jaar nog verbetering wees in funksie na ‘n heupvervanging. Die verwagte lewensduur van die prostese is 15 – 20 jaar en dit verskaf ‘n pynlose funksionele gewrig waarmee pasiënte gemaklik kan loop en hul aktiwiteite kan hervat. Hul kan selfs lae impak sport soos golf, dubbelspel tennis, swem en fietsry beoefen.
Suite 2 Weskus Privaat Hospitaal,
Voortrekkerstraat 22
Vredenburg, 7380
022-7132227 / 022-7132237
